Hotline

0932.032.932

Đại học lo bị bỏ rơi khi tự chủ

28 Tháng Mười Một, 2018

Các trường ĐH được mở rộng tự chủ tài chính, nhân sự, học thuật. Tuy nhiên, có không ít trường ĐH đang lo lắng bị "bỏ rơi", không còn nhận được sự hỗ trợ, đầu tư từ ngân sách nhà nước

Các cơ sở giáo dục ĐH, đặc biệt là các trường tự chủ, sẽ được mở rộng quyền tự chủ theo Luật Giáo dục ĐH sửa đổi mới được thông qua. Trong đó, tự chủ về tài chính không phải là cắt hoàn toàn sự hỗ trợ của nhà nước mà là thay đổi phương thức cấp ngân sách theo đơn đặt hàng.

Vừa tự chủ vừa run

Theo PGS-TS Lê Minh Thắng, Chủ tịch Hội đồng Trường ĐH Bách khoa Hà Nội, một trong 23 cơ sở giáo dục ĐH đang được giao tự chủ tài chính, dù có nhiều tác động tích cực nhưng cơ sở này còn gặp nhiều khó khăn.

Có những nội dung trường được phép tự chủ nhưng trên thực tế lại không thực hiện được như việc liên kết sử dụng tài sản của nhà trường để phát triển đào tạo khoa học công nghệ. Nguồn ngân sách nhà trường sau tự chủ chủ yếu dựa vào học phí, gây khó khăn trong việc đầu tư cho nghiên cứu khoa học, cơ sở vật chất.

Trong khi đó, với nhóm trường kỹ thuật và công nghệ như ĐH Bách khoa Hà Nội, để đầu tư cho nghiên cứu khoa học và những trang thiết bị hiện đại, đắt tiền thì không thể chỉ dựa vào học phí. Ngoài ra, sự phát triển mạnh mẽ của các trường ĐH ngoài công lập cùng các ĐH trong khu vực cũng tạo ra sự cạnh tranh lớn.

Các trường ĐH ngoài công lập có những đầu tư về trả lương, cơ sở vật chất ban đầu cho cán bộ rất tốt, điều này cũng ảnh hưởng đến sự thu hút cán bộ giỏi của các trường ĐH tự chủ. PGS Lê Minh Thắng cho rằng mặc dù nhà trường rất cố gắng nhưng hiện nay các doanh nghiệp chưa quan tâm nhiều đến vấn đề nghiên cứu phát triển. Nguồn đầu tư từ doanh nghiệp vào nhà trường chưa được mạnh.

Ông Đặng Quang Việt, Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục ĐH – Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT), thừa nhận hiện nay có tâm lý hơi run ở nhiều trường được giao tự chủ. Để giải tỏa những lo lắng này, ông Việt cho rằng Luật Giáo dục ĐH sửa đổi không có nội dung nào bỏ rơi các trường công lập tự chủ. Chỉ là cách thức sẽ phân bổ về sau này có cơ chế đặt hàng để các trường phải cạnh tranh nhau, kể cả công lập và ngoài công lập đều phải thực hiện cơ chế đó. Các trường ngoài công lập nếu đủ điều kiện vẫn được nhà nước đặt hàng và đầu tư kinh phí như trường công lập.

Sinh viên Trường ĐH Công nghiệp TP HCM – một trong những trường đầu tiên thực hiện tự chủ – trong giờ thực hành. Ảnh: TẤN THẠNH

Có công cụ giám sát học phí

Ông Phạm Tất Thắng – Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội – giải thích rằng tự chủ ở đây là đổi mới thêm phương thức phân bổ ngân sách chứ không phải tự lo kinh phí. Giáo dục là lĩnh vực đặc thù, nên việc đầu tư của nhà nước rất quan trọng. Ông Thắng lấy ví dụ Trường ĐH Bách khoa Hà Nội và một số trường kỹ thuật khác cần phải có những phòng thí nghiệm đầu tư hàng triệu USD, nếu chỉ trông chờ vào học phí thì không thể đủ để trang trải và đòi có chất lượng cao được. Những vấn đề này cần được nhà nước giao nhiệm vụ. Hoặc vấn đề đào tạo từ xa, nhà nước cần thì nhà nước phải đặt hàng và giao nhiệm vụ. Cơ chế tự chủ gắn với kinh phí, thúc đẩy các cơ sở giáo dục ĐH năng động hơn, cạnh tranh một cách bình đẳng, dựa vào năng lực thực sự của cơ sở đó.

Theo Luật Giáo dục ĐH sửa đổi, các cơ sở giáo dục ĐH công lập tự chủ chi thường xuyên 100% được tự chủ xác định học phí. Điều này đã đặt ra những lo ngại về việc các trường tự chủ sẽ đồng loạt tăng học phí, gây khó khăn cho người học.

Trấn an những lo lắng này, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Văn Phúc khẳng định theo quy định, khi nhà nước không cấp kinh phí, để bảo đảm chất lượng đào tạo, nhà trường xác định học phí phù hợp. Nhưng luật cũng đặt ra nguyên tắc chung là học phí được xác định dựa trên định mức kinh tế – kỹ thuật và sau này.

“Nhà nước có công cụ giám sát các trường trong việc định ra mức học phí hợp lý, phù hợp với chất lượng đào tạo, đồng thời nhà trường phải có trách nhiệm công khai, minh bạch, giải trình, thông báo mức học phí công khai để sinh viên lựa chọn” – Thứ trưởng Phúc lý giải.

Với các cơ sở giáo dục ĐH công lập chưa tự chủ chi thường xuyên 100%, việc thu học phí vẫn phải thực hiện theo quy định của Chính phủ, nói cách khác là vẫn có mức trần học phí với các cơ sở ĐH ở những vùng có điều kiện khó khăn, những cơ sở giáo dục ĐH ở các ngành, lĩnh vực khó khăn như văn hóa nghệ thuật, nông, lâm, ngư nghiệp…; bảo đảm sự tiếp cận cho con em vùng khó khăn và những ngành không có điều kiện.

Ông Phúc nhấn mạnh các cơ sở giáo dục ĐH phải trích phần thu của mình vào quỹ học bổng dành cho sinh viên nghèo có hoàn cảnh khó khăn. Thực tế hiện nay 23 trường tự chủ đã sử dụng tiền lãi từ nguồn thu của mình gửi ngân hàng để làm quỹ học bổng.

Ngoài ra, nhà nước có chính sách về học bổng, tín dụng cho các em có hoàn cảnh khó khăn hoặc đối tượng sinh viên có nhu cầu để bảo đảm cho người nghèo, các em có hoàn cảnh khó khăn có thể tiếp cận với giáo dục ĐH.

3 thách thức cần vượt qua

Ông Đặng Quang Việt chỉ ra 3 thách thức lớn mà các trường, cả công lập và ngoài công lập, phải vượt qua để có thể nhận được sự hỗ trợ từ nhà nước, đó là đổi mới năng lực quản trị của nhà trường để làm sao tận dụng hiệu quả nhất các nguồn lực (đội ngũ, cơ sở vật chất, tài chính) để vận hành cho hiệu quả.

Thứ hai, phải giải trình và chịu trách nhiệm trước xã hội, trước các cơ quan quản lý, trước người học. Tự chủ không có nghĩa là làm gì thì làm, tự chủ phải theo khuôn khổ của pháp luật, theo các tiêu chí, tiêu chuẩn của bộ chuyên ngành, phải chịu trách nhiệm giám sát, kiểm tra của bộ, quản lý của nhà nước. Thứ ba, các trường phải tự xây dựng thương hiệu. Có thương hiệu thì nhà nước mới đặt hàng đào tạo, tổ chức nghiên cứu khoa học.

Yến Anh- theo báo NLĐ
Từ khóa: , ,

Cùng chuyên mục

Tăng cường, mở rộng hợp tác giáo dục ĐH Việt Nam – Italia

7 Tháng Mười, 2019

Sáng nay (7/10) tại Trường ĐH Văn Lang (VLU) đã khai mạc Diễn đàn giáo dục đại học Việt Nam – Italia, với sự bảo trợ của Bộ Giáo dục & Đào tạo Việt Nam, Đại sứ quán Italia và Tổng lãnh sự quán Italia tại TPHCM.

Ra mắt dự án The Orientor – Người định hướng và tọa đàm “Người trẻ cần gì?”

20 Tháng Một, 2019

Sáng 19/1, Câu lạc bộ Doanh nhân & Quản trị tổ chức Lễ ra mắt dự án The Orientor – Người định hướng và tọa đàm “Người trẻ cần gì?” tại trường Đại học Công nghiệp thực phẩm TP. HCM, thu hút hàng trăm sinh viên và các doanh nhân là lãnh đạo các doanh nghiệp và thành viên của CLB Doanh nhân & Quản trị đến tham dự.

Thi tốt nghiệp THPT: Chủ động trước diễn biến dịch bệnh

28 Tháng Bảy, 2020

Các phương án tổ chức thi tốt nghiệp THPT trong điều kiện dịch Covid-19 có những diễn biến phức tạp được lãnh đạo ngành GD các địa phương xây dựng để chủ động trong mọi tình huống.

Khởi tố vụ án sửa điểm thi ở Sơn La

28 Tháng Bảy, 2018

Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Sơn La ngày 26-7 đã ra quyết định khởi tố vụ án Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ để điều tra việc sửa điểm thi THPT quốc gia ở Sơn La.

Kiến nghị cho học qua truyền hình

22 Tháng Hai, 2020

Hiệp hội các trường đại học, cao đẳng Việt Nam kiến nghị Thủ tướng chỉ thị triển khai việc dạy học qua truyền hình thay vì nghỉ dài ngày trong dịch Covid-19. Cũng theo Hiệp hội này, khi các kênh truyền hình cùng tham gia, thời khóa biểu cho từng môn học đối với từng khối lớp phải được quy định rõ ràng, áp dụng chung thống nhất cả nước hoặc cho từng tỉnh thành.

Tin tức mới

Đối tác