Thương vụ Việt Nam tại Philippines cho biết, trong những năm qua, lượng gạo nhập khẩu của Philippines hàng năm luôn ở mức cao, đạt kỷ lục 3,82 triệu tấn vào năm 2022. Năm 2023, tổng lượng gạo nhập khẩu của Philippines đạt 3,6 triệu tấn, giảm 5,9% so với năm 2022. Trong số các nguồn cung gạo cho thị trường Philippines, Việt Nam chiếm thị phần lớn nhất.
Hiện nay, dù có sự cạnh tranh mạnh mẽ từ các quốc gia nguồn cung khác như Thái Lan, Pakistan, Myanmar… nhưng những điều chỉnh mới trong chính sách nhập khẩu và nhu cầu tiêu dùng tăng cao của Philippines sẽ tạo thêm cơ hội thuận lợi cho gạo Việt Nam gia tăng xuất khẩu và thị phần tại thị trường trọng điểm này.
Thuế nhập khẩu mặt hàng gạo giảm từ mức 35% xuống còn 15%
Thuận lợi mới đầu tiên phải kể đến là ngày 20/6/2024, trên cơ sở thẩm quyền được trao theo quy định của pháp luật và căn cứ đề xuất của các cơ quan liên quan, Tổng thống Philippines Ferdinand R. Marcos Jr., đã ký Sắc lệnh số 62 điều chỉnh mức thuế nhập khẩu của nhiều mặt hàng, trong đó có mặt hàng gạo, từ mức 35% xuống còn 15% với thời hạn áp dụng cho tới năm 2028.
Đây có thể được coi là động thái mới nhất của Chính phủ Philippines nhằm đối phó với tình trạng lạm phát, đặc biệt là giá mặt hàng gạo có xu hướng tăng cao liên tục trên thị trường kể từ đầu năm nay. Trong quý I/2024, tình hình kinh tế Philippines tương đối ổn định, ngoại trừ sự tăng giá của một số mặt hàng tiêu dùng thiết yếu, đặc biệt là mặt hàng gạo, với mức tăng trong quý I/2024 vào khoảng 24,4%. Giá gạo chiếm mức khoảng 9% trong chỉ số giá tiêu dùng (CPI – Consumer Price Index) của Philippines.
Thời điểm có hiệu lực của Sắc lệnh số 62 là 30 ngày kể từ ngày đăng công báo, đối với thuế nhập khẩu gạo, thời điểm áp dụng là sau 15 ngày kể từ ngày đăng công báo. Như vậy, thời điểm áp dụng mức thuế nhập khẩu gạo mới của Philippines dự kiến vào đầu tháng 8/2024. Điều này được kỳ vọng sẽ giúp cho giá gạo trên thị trường Philippines giảm khoảng 6 – 7 pesos/kg, làm gia tăng nhu cầu tiêu thụ gạo trong nước.
Nhu cầu tiêu dùng và nhập khẩu gạo của Philippines tăng mạnh
Thuận lợi tiếp theo là nhu cầu tiêu dùng và nhập khẩu gạo của Philippines từ đầu năm đến nay có xu thế tăng mạnh so cùng kỳ năm trước. Theo số liệu thống kê của Cục Cây trồng – Bộ Nông nghiệp Philippines, nếu trong 6 tháng đầu năm 2023, tổng lượng gạo nhập khẩu của Philippines đạt 1,86 triệu tấn, thì trong 6 tháng đầu năm 2024, con số này là 2,32 triệu tấn, tăng 24,7%. Điều này cho phép dự báo tổng lượng gạo nhập khẩu của Philippines trong năm 2024 có thể đạt tới trên 4 triệu tấn, thậm chí tới 4,5 triệu tấn, cao hơn con số dự báo trước đây là khoảng 4 triệu tấn.
Cũng theo số liệu của Cục Cây trồng – Bộ Nông nghiệp Philippines, trong 6 tháng đầu năm 2024, Philippines nhập khẩu 1,72 triệu tấn gạo từ Việt Nam. Tiếp theo sau là Thái Lan với khối lượng 352.331 tấn…
Trong khi đó, theo thống kê của Hải quan Việt Nam, trong 5 tháng đầu năm 2024 gạo của Việt Nam xuất khẩu nhiều nhất sang thị trường Philippines, chiếm 45,5% trong tổng lượng và chiếm 46,6% trong tổng kim ngạch xuất khẩu gạo của cả nước, đạt trên 1,83 triệu tấn, tương đương trên 1,14 tỷ USD, giá 623,2 USD/tấn, tăng 19,6% về lượng, tăng 47,8% về kim ngạch và tăng 23,6% về giá so với 5 tháng năm 2023.
Các nhà xuất khẩu Việt Nam cần đa dạng sản phẩm và đảm bảo chất lượng gạo
Mặc dù có nhiều thuận lợi, cơ hội cho gạo Việt Nam gia tăng xuất khẩu vào Philippines, tuy nhiên hiện nay Thái Lan cũng đang tìm cách gia tăng sản lượng, thị phần xuất khẩu gạo vào Philippines và cạnh tranh với gạo của Việt Nam.
Thương vụ Việt Nam tại Philippines khuyến nghị, các doanh nghiệp xuất khẩu gạo của Việt Nam cần tiếp tục phối hợp tốt với Bộ Công Thương, Đại sứ quán và Thương vụ Việt Nam tại Philippines để triển khai các chương trình xúc tiến, tuyên truyền, quảng bá các sản phẩm gạo của Việt Nam. Tiếp tục giữ vững và đảm bảo chất lượng gạo ổn định, không ngừng nâng cao chất lượng các sản phẩm gạo xuất khẩu qua đó góp phần nâng cao giá trị kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam đối với mặt hàng gạo vào thị trường Philippines.
Đồng thời các doanh nghiệp cần quan tâm đa dạng các mặt hàng gạo xuất khẩu, không chỉ quá tập trung vào các sản phẩm gạo có chất lượng cao phục vụ cho người có thu nhập cao, mà còn cần khai thác tiềm năng của các loại gạo chất lượng trung bình, chất lượng thấp hơn để phục vụ cho một số lượng lớn người dân có thu nhập trung bình và thấp.
Theo Tapchicongthuong
