Chiều 12/9/2025, tại Hà Nội, Liên minh Năng lượng toàn cầu vì con người và hành tinh (GEAPP) tổ chức Hội thảo khu vực về mô hình tài chính cho Hệ thống Pin lưu trữ năng lượng (BESS), với sự tham dự của các đối tác chính phủ, các lãnh đạo ngành và chuyên gia đến từ nhiều quốc gia châu Á.
Sự kiện được kỳ vọng sẽ mở ra hướng đi mới trong huy động vốn và hoàn thiện chính sách, giúp Việt Nam khai thác hiệu quả tiềm năng lưu trữ, bảo đảm an ninh năng lượng và thúc đẩy chuyển dịch xanh.
Hợp tác khu vực thúc đẩy mô hình tài chính lưu trữ năng lượng
Tại hội thảo, bà Xiaojing Fei – Giám đốc Quan hệ Đối tác châu Á của GEAPP, nhấn mạnh rằng BESS không còn là lựa chọn mà đã trở thành giải pháp trọng yếu trong cân bằng hệ thống năng lượng tái tạo.
Bà Xiaojing Fei, Giám đốc Quan hệ Đối tác châu Á của GEAPP chia sẻ tại hội thảo
“Khi năng lượng tái tạo tăng trưởng, chúng ta đang phải đối mặt với nhiều yêu cầu mới trong việc cân bằng hệ thống. Lưu trữ năng lượng chính là giải pháp, bởi nó có thể kết nối năng lượng tái tạo, tăng cường độ tin cậy và thúc đẩy nhanh con đường hướng tới phát thải ròng bằng 0”, bà Xiaojing Fei.
Theo bà Xiaojing Fei, tại Đông Nam Á và đặc biệt là Việt Nam, tiềm năng triển khai BESS rất lớn, song cũng đòi hỏi sự nỗ lực đồng bộ trong xây dựng mô hình tài chính sáng tạo, chiến lược kinh doanh khả thi và sự đồng hành giữa các bên liên quan. Thu hút vốn đầu tư, đồng thời xây dựng một môi trường chính sách phù hợp, đang là điều kiện tiên quyết để các dự án có thể đi vào thực tiễn.
Bà cũng nhấn mạnh sự kiện lần này không chỉ nhằm chia sẻ kinh nghiệm từ các mô hình đã triển khai tại Ấn Độ, Trung Quốc và các quốc gia khác trong khu vực, mà còn để thảo luận về những điều kiện cần thiết giúp các dự án BESS có thể tiếp cận nguồn vốn ở Việt Nam và trên toàn châu Á.
“Chúng ta ở đây để bàn về hợp tác trong lĩnh vực tiêu thụ năng lượng, gắn với nỗ lực triển khai 5 GW lưu trữ đến năm 2060. GEAPP cam kết đồng hành cùng chính phủ, nhà đầu tư và các đối tác để khai thác hết tiềm năng của BESS, hướng tới một tương lai năng lượng sạch hơn, đáng tin cậy hơn và chi phí hợp lý hơn cho châu Á”, bà Xiaojing Fei khẳng định.
Trong chương trình, các đại biểu tập trung vào bốn chủ đề lớn gồm chia sẻ mô hình tài chính BESS cụ thể đã triển khai trong khu vực, phân tích những thành công và hạn chế; xác định các yếu tố thuận lợi để mở rộng đầu tư; khám phá cơ hội hợp tác giữa các quỹ tài trợ và tổ chức nhận tài trợ; đồng thời củng cố kết nối của Liên minh BESS.
Điểm nhấn của hội thảo là cách tiếp cận hợp tác công – tư sáng tạo, vốn đang trở thành xu hướng mới trong huy động nguồn lực cho năng lượng lưu trữ.
BESS được kỳ vọng sẽ đóng vai trò như “chìa khóa” để giải quyết bài toán mất cân bằng cung cầu điện khi năng lượng tái tạo chiếm tỷ trọng ngày càng cao. Ở nhiều quốc gia, mô hình này không chỉ mang lại lợi ích về kỹ thuật và an ninh năng lượng, mà còn mở ra cơ hội kinh doanh cho các nhà phát triển dự án. Tại Trung Quốc, một số mô hình kết hợp điện mặt trời – lưu trữ đã chứng minh tính khả thi, trong khi Ấn Độ triển khai hàng loạt dự án BESS gắn với quy hoạch điện quốc gia. Kinh nghiệm này được kỳ vọng sẽ giúp các nước Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam, sớm tìm ra mô hình tài chính phù hợp.
Việt Nam chuẩn bị cho hệ thống lưu trữ năng lượng
Tại phiên thảo luận, ông Hà Đăng Sơn – Điều phối viên Quan hệ đối tác chuyển dịch năng lượng công bằng (JETP) – cho biết, Việt Nam đã xác định BESS là một trong những giải pháp quan trọng trong Quy hoạch điện VIII. Để đạt mục tiêu khử carbon trong ngành điện và công nghiệp, Việt Nam cần huy động hàng trăm tỷ USD đến năm 2030, và con số này có thể gấp ba lần vào năm 2050.
Ông Hà Đăng Sơn, Điều phối viên Quan hệ Đối tác chuyển dịch năng lượng công bằng (JETP).
Một số bước đi ban đầu đã được triển khai, như khung giá thử nghiệm cho điện mặt trời kết hợp BESS, hay việc Bộ Công Thương xây dựng cơ chế giá riêng cho lưu trữ năng lượng. Tuy nhiên, ông Hà Đăng Sơn cho rằng điều cấp thiết hiện nay là sớm ban hành khung pháp lý và bộ tiêu chuẩn cho BESS, nhằm tạo niềm tin cho nhà đầu tư.
“Chúng ta cần thêm nghiên cứu để xác định tỷ lệ tối ưu công suất – dung lượng lưu trữ, đánh giá tác động đến hệ thống điện cũng như khả năng tham gia thị trường điện cạnh tranh”, ông nhấn mạnh.
Với sự đồng hành của cơ chế JETP và các đối tác quốc tế, Việt Nam có cơ hội xây dựng hành lang pháp lý, thu hút nguồn vốn và mở rộng hợp tác công – tư trong lĩnh vực lưu trữ. Về dài hạn, phát triển BESS không chỉ hỗ trợ Việt Nam đạt mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, mà còn tăng cường an ninh năng lượng và giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.
Hội thảo khu vực lần này, với sự tham gia của nhiều đối tác quốc tế, được kỳ vọng sẽ tạo ra cú hích về chính sách và tài chính, giúp Việt Nam cũng như các nước châu Á khai thác hiệu quả tiềm năng của lưu trữ năng lượng.
Hồng Nga
