Chuỗi cung ứng toàn cầu bị gián đoạn
Ngày 21.3, tại buổi cà phê doanh nhân lần thứ 87 của Hiệp hội Doanh nghiệp TPHCM, ông Nguyễn Khắc Hiếu – Phó Trưởng phòng Quản lý năng lượng, Sở Công thương TPHCM cho biết, thành phố hiện cơ bản đảm bảo đủ nguồn cung xăng dầu ít nhất đến đầu tháng 5. Nhờ rút kinh nghiệm từ năm 2022, việc điều hành đã chủ động và kịp thời hơn, nên chưa xảy ra tình trạng thiếu hụt hay xếp hàng mua xăng.
Tuy nhiên, thị trường năng lượng vẫn tiềm ẩn nhiều bất định, tác động đến hoạt động sản xuất – kinh doanh. Dù xuất khẩu sang Trung Đông không đáng kể, xung đột tại khu vực này vẫn khiến chi phí logistics tăng mạnh, làm suy giảm sức cạnh tranh của hàng hóa.
Chi phí đầu vào tăng cùng với việc khó tiếp cận vốn đang tạo áp lực lớn lên doanh nghiệp, đặc biệt ở các ngành điện tử, dệt may – da giày, nông – thủy sản và gỗ – nội thất. Giá nhiên liệu leo thang cũng khiến hoạt động khai thác thủy sản và sản xuất nông nghiệp gặp nhiều khó khăn. Trước tình hình này, doanh nghiệp được khuyến nghị rà soát chặt chẽ các hợp đồng quốc tế, nhất là điều khoản bất khả kháng, đồng thời chủ động thích ứng. Đây cũng là cơ hội để chuyển sang năng lượng xanh, giảm phụ thuộc vào xăng dầu khi hệ thống điện TPHCM vẫn còn dư địa đến năm 2030.
 |
| Chi phí logistics tăng đang gây áp lực lớn lên doanh nghiệp. Ảnh: Anh Tú |
Trong bối cảnh đó, buộc doanh nghiệp phải điều chỉnh chiến lược vận hành. Ông Đào Trọng Khoa – Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ Logistics Việt Nam cho biết, khu vực Trung Đông là tuyến vận tải chiến lược, chiếm khoảng 25% lưu lượng hàng hóa đường biển thế giới, bao gồm dầu, khí, phân bón và hóa chất. Khi tuyến này bị gián đoạn, thị trường toàn cầu chịu ảnh hưởng qua ba kênh chính: giá năng lượng tăng, chi phí logistics tăng và tâm lý thị trường bất ổn.
Trước bối cảnh này, doanh nghiệp cần rà soát kỹ các điều khoản hợp đồng, đặc biệt là điều khoản bất khả kháng và thay đổi hành trình; đồng thời, theo dõi vận hành theo thời gian thực, chủ động thông tin với khách hàng, đa dạng hóa tuyến vận chuyển và tối ưu chi phí. Việc đẩy nhanh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh cũng được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao khả năng thích ứng.
Theo ông Khoa, xung đột không chỉ làm gia tăng chi phí logistics mà còn góp phần tái định hình chuỗi cung ứng toàn cầu, vừa là thách thức, vừa là cơ hội để doanh nghiệp tái cấu trúc và chuyển đổi.
Doanh nghiệp kiến nghị giảm thuế, kiểm soát giá đầu vào
Ông Đinh Văn Hiểu – Chủ tịch Hiệp hội Kinh doanh khí hóa lỏng TPHCM cho biết, cước vận chuyển khí từ Trung Đông đã tăng gấp 5-6 lần, kèm theo chi phí bảo hiểm cao và thời gian giao hàng kéo dài, không còn ổn định như trước (trước đây khoảng hơn 20 ngày).
Trong bối cảnh này, doanh nghiệp cần chủ động ứng phó bằng cách đa dạng hóa nguồn cung, quản lý tồn kho hợp lý, không để thiếu hụt nhưng cũng tránh tích trữ quá mức. Đồng thời, cần kiểm soát chặt dòng tiền và tăng cường minh bạch thông tin để ổn định tâm lý khách hàng. Theo ông Hiểu, trong giai đoạn hiện nay, yếu tố then chốt không phải là giá mà là giữ được khách hàng, duy trì thị trường và đảm bảo doanh nghiệp vận hành ổn định.
Ông Nguyễn Ngọc Hòa – Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TPHCM cho biết, cộng đồng doanh nghiệp kiến nghị Nhà nước sớm có giải pháp kiểm soát giá xăng dầu và chi phí logistics. Trước mắt, cần linh hoạt sử dụng Quỹ bình ổn để hạn chế mức tăng giá, đồng thời xem xét giảm các loại thuế như thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt nhằm giảm áp lực đầu vào.
Việc giảm thuế có thể làm giảm thu ngân sách trong ngắn hạn, nhưng sẽ giúp doanh nghiệp duy trì sản xuất, giữ sản lượng và việc làm, từ đó tạo nguồn thu bền vững hơn về lâu dài. Bên cạnh đó, cần đẩy nhanh thủ tục, rút ngắn thời gian triển khai các dự án để giảm chi phí vận hành, tạo nền tảng sẵn sàng cho doanh nghiệp phục hồi và tăng trưởng khi thị trường ổn định trở lại.
