Ngày 25/9, thời điểm bệnh tay chân miệng gia tăng với nhiều ca nghiêm trọng, Hệ thống Tiêm chủng VNVC và Substipharm Biologics (Thụy Sĩ) ra mắt và kịp thời triển khai tiêm vắc xin phòng tay chân miệng tại gần 300 trung tâm VNVC toàn quốc.
Đây là lần đầu tiên vắc xin này có mặt tại Việt Nam và Đông Nam Á, “vũ khí phòng tay chân miệng” được giới nhi khoa mong đợi suốt nhiều thập kỷ, giúp phòng ngừa tối đa nguy cơ biến chứng nặng và tử vong của căn bệnh nguy hiểm hàng đầu với trẻ nhỏ. Vắc xin đã được nghiên cứu rộng rãi tại Việt Nam và nhiều quốc gia, dữ liệu chứng minh hiệu quả phòng bệnh tốt với các chủng virus tay chân miệng phổ biến, đặc biệt là chủng nguy hiểm EV71.
Vắc xin phòng EV71 – thành quả sau hàng chục năm nghiên cứu phát triển
BS.CKI Bạch Thị Chính, Giám đốc chuyên môn Y khoa Hệ thống Tiêm chủng VNVC, cho biết tay chân miệng do nhiều chủng virus khác nhau gây ra. Qua hàng chục năm, các nhà khoa học đã dày công nghiên cứu nhưng chưa thành công do hiệu quả phòng chống virus chưa cao, đặc biệt là chủng EV71.
Do đó, khi chứng minh được hiệu quả bảo vệ vượt trội trên EV71, vaccine này được xem như “vũ khí” hiệu quả bậc nhất để bảo vệ trẻ em trước căn bệnh nguy hiểm này.
Trẻ nhỏ tiêm vắc xin tay chân miệng tại VNVC
Vắc xin được chỉ định cho trẻ từ 2 tháng tuổi đến dưới 6 tuổi, với lịch tiêm từ 2 đến 3 mũi tuỳ theo độ tuổi bắt đầu tiêm. Đặc biệt, vaccine được thử nghiệm lâm sàng giai đoạn III tại Việt Nam, chứng minh khả năng bảo vệ tốt trước EV71 – tác nhân liên quan phần lớn ca bệnh nặng, tử vong của căn bệnh nguy hiểm chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.
Theo dữ liệu được công bố, vắc xin đạt hiệu lực bảo vệ 96,8% đối với bệnh tay chân miệng do EV71, không ghi nhận trường hợp mắc EV71 trong nhóm được tiêm và đồng thời tạo đáp ứng miễn dịch cao trước nhiều kiểu gen phụ thuộc nhóm EV71.
Vắc xin EV71 đã được triển khai tiêm cho trẻ em tại Đài Loan, với hơn 600.000 liều đã được sử dụng từ tháng 8/2023 đến tháng 9/2026. Theo GS.BS Li-Min Huang, nguyên Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Đại học Quốc gia Đài Loan, Chủ tịch Danh dự Hội Bệnh truyền nhiễm Đài Loan, thực tế triển khai và theo dõi sau tiêm tại Đài Loan tiếp tục ghi nhận tính an toàn và hiệu quả cao của vắc xin. Từ khi triển khai vắc xin, CDC Đài Loan chưa ghi nhận EV71 trong các trường hợp tay chân miệng nặng giai đoạn 2024 – 2026, trong khi trước đó virus này từng chiếm tỷ lệ đáng kể trong các ca bệnh tay chân miệng biến chứng nặng.
Ông Fabrice Baschiera, Tổng Giám đốc điều hành Substipharm Biologics, bày tỏ vui mừng khi đơn vị này được đồng hành cùng Hệ thống Tiêm chủng VNVC mang vắc xin tay chân miệng về, đưa Việt Nam trở thành quốc gia đầu tiên tại Đông Nam Á triển khai vắc xin EV71. Với những dữ liệu tích cực về hiệu quả bảo vệ sức khỏe trẻ em tại các quốc gia đã triển khai vắc xin, Substipharm Biologics kỳ vọng sẽ cùng VNVC mở rộng cơ hội tiếp cận vắc xin, góp phần bảo vệ hàng triệu trẻ em trước nguy cơ mắc bệnh và biến chứng nặng do EV71.
Vắc xin phòng tay chân miệng: Dấu mốc được giới Nhi khoa Việt Nam chờ đợi nhiều năm
Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm rất nguy hiểm và thường gặp ở trẻ nhỏ, đặc biệt trẻ dưới 3 tuổi, từng bùng phát thành các đợt dịch lớn tại Việt Nam. Trong đó, EV71 là tác nhân gây bệnh nặng, biến chứng thần kinh, hô hấp, tim mạch, thậm chí tử vong. Riêng năm 2023, Việt Nam ghi nhận hơn 181.000 ca mắc, 31 ca tử vong; chủng EV71 chiếm 82% trường hợp nhập viện và 90,4% ca bệnh nặng.
BS Khanh chứng kiến mũi tiêm vắc xin tay chân miệng đầu tiên tại VNVC
Bác sĩ Trương Hữu Khanh, Phó Chủ tịch Hội Truyền nhiễm TPHCM, chuyên gia đầu ngành về bệnh truyền nhiễm trẻ em, người từng tham gia biên soạn phác đồ điều trị bệnh tay chân miệng cho Tổ chức Y tế thế giới (WHO), cho biết vaccine phòng tay chân miệng do EV71 là giải pháp được nhiều bác sĩ nhi khoa mong đợi trong nhiều năm, đặc biệt khi chứng kiến nhiều đợt dịch lớn và lần lượt từng lớp trẻ nhập viện, chuyển nặng nhanh, biến chứng nguy hiểm.
EV71 đáng lo bởi nguy cơ gây bệnh nặng cao hơn, do có tính hướng thần kinh mạnh mẽ, nhanh chóng gây tổn thương hệ thần kinh trung ương, đặc biệt ở vùng thân não, hạ đồi, tiểu não, từ đó dẫn đến tổn thương hệ lưới thân não, rối loạn thần kinh thực vật, biến chứng tim phổi cấp…
Ở góc độ dịch tễ học và y tế công cộng, PGS.TS.BS Trần Đắc Phu, nguyên Cục trưởng Cục Y tế Dự phòng (Bộ Y tế), đánh giá việc đưa vaccine EV71 vào sử dụng mở ra một giai đoạn mới trong phòng chống tay chân miệng tại Việt Nam.
“Đây là bước chuyển rất quan trọng trong tư duy phòng chống tay chân miệng chủ yếu dựa vào các biện pháp kiểm soát lây nhiễm sang kết hợp tiêm chủng vaccine để tạo miễn dịch chủ động bảo vệ trẻ sớm hơn, hiệu quả hơn. Vaccine EV71 cần được triển khai trong một chiến lược dự phòng toàn diện, đồng bộ giữa tiêm chủng, vệ sinh phòng bệnh, giám sát dịch tễ và phát hiện sớm ca mắc”, PGS.TS.BS Trần Đắc Phu nhấn mạnh.
BS.CKI Bạch Thị Chính, Giám đốc chuyên môn Y khoa Hệ thống Tiêm chủng VNVC, cho biết tay chân miệng do nhiều chủng virus khác nhau gây ra. Hàng chục năm qua, các nhà khoa học đã dày công nghiên cứu nhưng chưa thành công do hiệu quả phòng chống virus chưa cao, đặc biệt là chủng EV71.
Do đó, khi chứng minh được hiệu quả bảo vệ vượt trội trên EV71, vaccine được xem là “vũ khí” hiệu quả bậc nhất để bảo vệ trẻ em trước căn bệnh nguy hiểm này.
Vaccine được chỉ định cho trẻ từ 2 tháng tuổi đến dưới 6 tuổi, với lịch tiêm từ 2 đến 3 mũi tùy theo độ tuổi bắt đầu tiêm.
Kho lạnh của VNVC bảo quản nghiêm ngặt chất lượng vắc xin
Vaccine được thử nghiệm lâm sàng giai đoạn III tại Việt Nam, chứng minh khả năng bảo vệ tốt trước EV71 – tác nhân liên quan phần lớn ca bệnh nặng, tử vong của căn bệnh nguy hiểm chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.
Theo dữ liệu được công bố, vaccine đạt hiệu lực bảo vệ 96,8% đối với bệnh tay chân miệng do EV71, không ghi nhận trường hợp mắc EV71 trong nhóm được tiêm, đồng thời tạo đáp ứng miễn dịch cao trước nhiều kiểu gen phụ thuộc nhóm EV71.
Vắc xin phòng bệnh được phụ huynh Việt Nam mong ngóng hàng đầu
Ngay trong ngày đầu Hệ thống Tiêm chủng VNVC triển khai tiêm vaccine tay chân miệng EV71 tại Việt Nam, nhiều gia đình tại Hà Nội, TPHCM, Đà Nẵng, Cần Thơ và các địa phương đã đưa trẻ đến khám sàng lọc, tiêm chủng.
VNVC triển khai tiêm vắc xin tay chân miệng đầu tiên tại Việt Nam
Hàng chục nghìn lượt đăng ký đặt trước được ghi nhận tại gần 300 trung tâm VNVC trên toàn quốc. Trẻ dưới 3 tuổi – nhóm có nguy cơ mắc và diễn tiến nặng cao chiếm khoảng 70% số trẻ đăng ký và được tiêm trong ngày, cho thấy nhu cầu bảo vệ trẻ từ sớm trước EV71 là rất lớn.
Tại Hà Nội, bà Nguyễn Thị Minh Nguyệt (56 tuổi, phường Phúc Lợi) đưa cháu gái Thảo Tiên (24 tháng tuổi) đến VNVC tiêm vaccine ngay trong ngày đầu triển khai. Dù bố mẹ Tiên đang bận đi công tác nhưng ngay khi biết vaccine tay chân miệng đã có tại VNVC, gia đình đã thu xếp để bé được tiêm sớm.
“Chị của Tiên từng mắc tay chân miệng, sốt và loét miệng không ăn uống được. Những ngày con bệnh, cả gia đình nhiều đêm thấp thỏm vì lo bệnh diễn tiến nặng vì lúc đó chưa có vaccine để phòng bệnh. Vì vậy, khi biết VNVC đã có vaccine và Tiên đang đúng độ tuổi được tiêm, bố mẹ cháu rất mừng, dặn tôi đưa cháu đi tiêm ngay để được bảo vệ sớm”, bà Nguyệt chia sẻ.
Để vắc xin sớm đến với trẻ em Việt Nam, BS.CKI Bạch Thị Chính cho biết, VNVC đã làm việc từ vài năm trước với Substipharm Biologics (Thuỵ Sĩ) để đưa vaccine này sớm về Việt Nam.
VNVC cũng chuẩn bị đầy đủ các điều kiện về cung ứng, bảo quản vaccine, đào tạo chuyên môn và nhanh chóng phân phối tới gần 300 trung tâm VNVC trên toàn quốc để kịp thời triển khai tiêm chủng, bảo vệ trẻ em trước mùa cao điểm của căn bệnh này.
“Chúng tôi mong các gia đình có con nhỏ sẽ nhanh chóng ưu tiên đưa trẻ đến tiêm vaccine tay chân miệng để chúng ta sẽ không còn phải hồi hộp chứng kiến những đợt bùng phát dịch hoặc đỉnh dịch rất khốc liệt như những năm trước đây”, bác sĩ Chính chia sẻ.
Song song với việc chuẩn bị nguồn cung, VNVC đã đào tạo đội ngũ, cập nhật hướng dẫn chuyên môn, tổ chức các buổi hội thảo trong nước và quốc tế để trao đổi kinh nghiệm, đồng thời chuẩn bị hệ thống tiếp nhận, bảo quản và vận chuyển vaccine ở 2-8 độ C trong dây chuyền lạnh đạt chuẩn GSP.
Với gần 300 trung tâm trên toàn quốc, hơn 12.000 bác sĩ, điều dưỡng và nhân viên y tế cùng kinh nghiệm triển khai nhiều vaccine mới, VNVC sẵn sàng tổ chức tiêm đồng bộ trên toàn hệ thống, giúp trẻ ở nhiều địa phương được tiếp cận vaccine sớm, an toàn và thuận tiện.
H Nga
