Giáo dục đang bước vào một giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ khi công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI), chuyển đổi số và yêu cầu mới của thị trường lao động ngày càng tác động sâu rộng đến quá trình học tập. Trong bối cảnh đó, mô hình hệ sinh thái giáo dục – nơi nhiều lĩnh vực đào tạo được kết nối trong một hệ thống – đang trở thành hướng đi được nhiều quốc gia quan tâm. Tại Việt Nam, VNi Education định hướng xây dựng hệ sinh thái giáo dục đa lĩnh vực, hướng tới đáp ứng nhu cầu học tập và phát triển năng lực của người Việt trong nhiều giai đoạn khác nhau của cuộc đời.
VNi Education đồng hành cùng Trung tâm Hỗ trợ Phát triển Quan hệ Lao động – Cục Tiền lương và Bảo hiểm xã hội, Bộ Nội vụ tập huấn chính sách tiền lương và bảo hiểm xã hội
Giáo dục Việt Nam cần những hệ sinh thái liên kết
Trong nhiều năm, giáo dục thường được nhìn nhận theo mô hình tương đối tuyến tính: trẻ em đến trường, học sinh tốt nghiệp phổ thông, tiếp tục học nghề hoặc đại học rồi bước vào thị trường lao động. Tuy nhiên, sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ đang khiến mô hình này dần mở rộng.
Ngày nay, một người có thể phải học ngoại ngữ, kỹ năng số, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng nghề nghiệp, cập nhật AI hoặc đào tạo lại chuyên môn nhiều lần trong quá trình làm việc.
Định hướng này phù hợp với xu thế xây dựng xã hội học tập và học tập suốt đời mà Việt Nam đang thúc đẩy. Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng xác định việc phát triển nguồn nhân lực, đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng khoa học công nghệ và nâng cao năng lực người học là những nhiệm vụ quan trọng của giáo dục trong giai đoạn mới.
Đặc biệt, sự phát triển của AI đang tạo ra những yêu cầu hoàn toàn mới. Người học không chỉ cần kiến thức chuyên môn mà còn phải có khả năng sử dụng công nghệ, tư duy sáng tạo, giao tiếp, hợp tác và thích nghi với những thay đổi liên tục của thị trường lao động.
Trong bối cảnh đó, một hệ sinh thái giáo dục có khả năng kết nối ngoại ngữ – kỹ năng – nghề nghiệp – công nghệ – AI – trải nghiệm thực tế có thể tạo ra một hành trình học tập liền mạch hơn cho người học.
VNi Education – kết nối nhiều lĩnh vực trong một hệ sinh thái
Với định hướng phát triển giáo dục đa lĩnh vực, VNi Education – Tập đoàn Giáo dục VNI xây dựng hệ thống gồm nhiều đơn vị thành viên và trung tâm đào tạo, nghiên cứu, ứng dụng công nghệ và phát triển kỹ năng. VNi Education, hệ thống gồm nhiều lĩnh vực như ngoại ngữ, nghiên cứu hợp tác phát triển giáo dục, đào tạo bất động sản và xây dựng, đào tạo nghề, thiết bị và công nghệ trường học, truyền thông – đào tạo, trí tuệ nhân tạo và giáo dục trải nghiệm kỹ năng sống.
Điểm đáng chú ý của mô hình này nằm ở khả năng kết nối nhiều nhu cầu giáo dục thay vì chỉ tập trung vào một chương trình đào tạo đơn lẻ.
Người học có thể tiếp cận ngoại ngữ, kỹ năng mềm, công nghệ, AI, đào tạo nghề hay các chương trình phát triển chuyên môn tùy theo từng giai đoạn. Với giáo viên và cán bộ giáo dục, nhu cầu cập nhật phương pháp giảng dạy, công nghệ và kỹ năng số cũng ngày càng trở nên quan trọng.
Việc VNi Education đưa đào tạo và ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào hệ sinh thái cũng phản ánh sự thay đổi của giáo dục trong thời đại số. AI không còn chỉ là một lĩnh vực công nghệ mà đang dần trở thành công cụ hỗ trợ giáo viên, học sinh, doanh nghiệp và người lao động trong sáng tạo nội dung, xử lý thông tin, phân tích dữ liệu và nâng cao hiệu suất công việc.
Hệ sinh thái giáo dục – xu hướng từ các quốc gia phát triển
Mô hình giáo dục kết nối nhiều thành phần không phải là câu chuyện riêng của Việt Nam.
Theo OECD, nhiều quốc gia đang phát triển các hệ sinh thái giáo dục số, trong đó nhà nước, trường học, giáo viên, doanh nghiệp công nghệ, nhà cung cấp nội dung và các tổ chức giáo dục cùng tham gia xây dựng môi trường học tập.
Tại Phần Lan, giáo dục số được phát triển theo hướng kết nối giữa chính quyền, nhà trường, giáo viên, trường đại học và doanh nghiệp công nghệ, hướng tới tạo cơ hội học tập bình đẳng và phát triển năng lực trong suốt cuộc đời.
Singapore cũng là một ví dụ nổi bật với định hướng SkillsFuture, xây dựng hệ thống hỗ trợ người dân liên tục học tập, nâng cao và chuyển đổi kỹ năng. Chính phủ, doanh nghiệp, các tổ chức giáo dục và người lao động cùng tham gia vào quá trình phát triển nguồn nhân lực.
Điểm chung của những mô hình này là giáo dục không còn được xem đơn thuần là nhiệm vụ của nhà trường. Doanh nghiệp, công nghệ và xã hội cùng trở thành những thành phần của hệ sinh thái học tập.
Đây cũng là xu hướng mà Việt Nam cần quan tâm khi nền kinh tế đang chuyển dịch mạnh sang môi trường số và nhu cầu nhân lực chất lượng cao ngày càng tăng.
Từ đào tạo kiến thức đến phát triển năng lực
Giá trị quan trọng của một hệ sinh thái giáo dục không chỉ nằm ở số lượng chương trình đào tạo mà còn ở khả năng giúp người học kết nối kiến thức với thực tế.
Một học sinh cần ngoại ngữ, kỹ năng giao tiếp và công nghệ. Một sinh viên cần chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp và khả năng thích nghi. Một giáo viên cần chuyên môn sư phạm nhưng đồng thời cũng cần kỹ năng số, AI và phương pháp sáng tạo nội dung. Một người đi làm có thể cần học thêm một kỹ năng mới hoặc chuyển đổi nghề nghiệp khi công nghệ thay đổi.
Vì vậy, giáo dục hiện đại cần hướng tới phát triển năng lực, thay vì chỉ cung cấp kiến thức.
Đây cũng là giá trị mà mô hình hệ sinh thái như VNi Education hướng tới: tạo ra sự kết nối giữa người học – nhà trường – chuyên gia – doanh nghiệp – công nghệ – thị trường lao động, qua đó mở rộng cơ hội học tập và phát triển cho nhiều nhóm đối tượng.
Hướng tới một hệ sinh thái giáo dục mở
Trong kỷ nguyên AI, giáo dục sẽ tiếp tục thay đổi nhanh. Những kỹ năng hôm nay có thể trở thành nền tảng để hình thành những nghề nghiệp mới trong tương lai. Vì vậy, người học cần một môi trường có thể đồng hành lâu dài thay vì chỉ cung cấp một khóa học tại một thời điểm.
Việc phát triển hệ sinh thái giáo dục đa lĩnh vực vì thế mang ý nghĩa lớn hơn việc mở rộng danh mục đào tạo. Đó là cách tạo ra một mạng lưới học tập, nơi mỗi cá nhân có thể tiếp tục học, cập nhật kỹ năng và phát triển năng lực ở nhiều giai đoạn khác nhau.
Với định hướng kết nối nhiều lĩnh vực từ ngoại ngữ, kỹ năng, đào tạo nghề đến công nghệ, truyền thông và AI, VNi Education đang từng bước xây dựng mô hình giáo dục theo hướng mở, đa lĩnh vực và gắn với nhu cầu thực tiễn.
Trong hành trình chuyển đổi của giáo dục Việt Nam, những hệ sinh thái như vậy có thể trở thành một mắt xích quan trọng, góp phần kết nối giáo dục với công nghệ, doanh nghiệp và thị trường lao động.
Bởi trong tương lai, giáo dục không chỉ là câu chuyện học để có một tấm bằng, mà là học để có năng lực thích nghi, làm việc, sáng tạo và phát triển suốt đời.
KIM NGÀ
